รมว.สุชาติ สั่งการแก้ปัญหามลพิษแม่น้ำ 'กก-สาย-รวก-โขง' ตามข้อเสนอแนะจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ออกคำสั่งให้กรมควบคุมมลพิษดำเนินการปรับปรุงการตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำ 'กก-สาย-รวก-โขง' เพื่อแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารโลหะหนักจากกิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่เมียนมา

การสั่งการนี้เกิดขึ้นจากการรับข้อเสนอแนะของ ดร.สืบกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม สาขาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ซึ่งเสนอให้กลับมาตรวจสารโลหะหนักในน้ำและตะกอนดินที่จุดชายแดนไทย-เมียนมา บ้านแก่งตุ๋ม ตำแหน่งเดิมที่เป็นจุดตรวจแม่น้ำกกหมายเลข 1

กรมควบคุมมลพิษได้ยกเลิกจุดตรวจดังกล่าวตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 โดยอ้างเหตุผลว่ามีความยากลำบากในการเข้าถึงพื้นที่ แม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวเป็นอาณาเขตไทย และทหารกำลังพร้อมให้ความช่วยเหลือ

นายสุชาติ ได้มอบหมายให้สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 ที่เชียงใหม่ พิจารณากรณีนี้ โดยได้ทำการชี้แจงว่าจุดเก็บตัวอย่างเดิมตั้งอยู่ห่างจากชายแดนประมาณ 200-400 เมตร แต่ปัจจุบันปรับเปลี่ยนมาที่สะพานท่าตอน ซึ่งห่างจากชายแดนประมาณ 4.7 กิโลเมตร

การเปลี่ยนแปลงจุดตรวจเกิดขึ้นเนื่องจากจุดเดิมเป็นแก่งโขดหิน ซึ่งเมื่อกระแสน้ำแรงหรือน้ำหลากอาจเกิดอันตรายต่อเจ้าหน้าที่และเรือ เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานประสบอุบัติเหตุมาหลายครั้ง และคนขับเรือกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยในการเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดิน ซึ่งต้องใช้เวลา 15-30 นาทีต่อครั้ง

จุดสะพานท่าตอนถูกเลือกใช้เป็นจุดตรวจทดแทนเนื่องจากตลอดระยะ 4.7 กิโลเมตร ไม่มีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อคุณภาพน้ำ เช่น กิจกรรมเหมือง การเปลี่ยนแปลงภูมิประเทศ หรือชุมชนขนาดใหญ่ มีเพียงร่องน้ำเล็กน้อยที่ไหลในช่วงฤดูฝนเท่านั้น

นอกจากนี้ กระทรวงได้ขยายจุดตรวจสารโลหะหนักในแม่น้ำโขง ที่อำเภอเชียงของและอำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมตลอดช่วงแม่น้ำโขงที่ไหลผ่านประเทศไทย

สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 ได้เพิ่มจุดเก็บตัวอย่างตามข้อเสนอแนะของภาคประชาชนให้มีการตรวจในแม่น้ำโขง อำเภอเชียงของ และอำเภอเวียงแก่นก่อนเข้า สปป.ลาว ตั้งแต่เดือนเมษายนและพฤษภาคมที่ผ่านมา

นายสุชาติ กล่าวว่ากระทรวงยินดีที่รับฟังข้อเสนอแนะจาก ดร.สืบกุล และนำมาพิจารณาปรับปรุงการปฏิบัติงาน เพื่อให้เกิดประโยชน์ในการแก้ไขปัญหามลพิษน้ำร่วมกัน