สำนักเลขา ป.ป.ช. ตรวจสอบการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายสแตนเลสขององค์การบริหารส่วนจังหวัดลพบุรี

เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 นายสุรพงษ์ อินทรถาวร เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) นำทีมลงพื้นที่จังหวัดลพบุรีเพื่อตรวจสอบโครงการติดตั้งเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งแบบสแตนเลส โครงการนี้ดำเนินการโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ลพบุรี ในสามพื้นที่ได้แก่ เทศบาลตำบลท่าศาลา องค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์เก้าต้น และองค์การบริหารส่วนตำบลงิ้วราย

การตรวจสอบครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของมาตรการเฝ้าระวังการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ โดยมุ่งเน้นไปที่การประเมินความคุ้มค่าของการใช้จ่ายงบประมาณและความสอดคล้องของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างกับกฎหมาย ทีมตรวจสอบได้สอบถามเกี่ยวกับที่มาจองโครงการ งบประมาณ และประสิทธิภาพการใช้งบประมาณ

นายสุรพงษ์ เปิดเผยว่าการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายสแตนเลสยังไม่มีการร้องเรียนต่อ ป.ป.ช. อย่างไรก็ตาม ป.ป.ช. ได้นำมาตรการป้องกันการทุจริตและเฝ้าระวังงบประมาณรายจ่ายแบบเชิงรุก โดยจะสแกนทุกพื้นที่ที่มีการใช้จ่ายงบประมาณในวงเงินที่สูง

ป.ป.ช. ลพบุรีพบว่าการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งมีวงเงินงบประมาณกว่า 300 ล้านบาท โดยมีการจัดซื้อ 11 ครั้งตั้งแต่ปีงบประมาณ 2564 ซึ่งทำให้เกิดข้อสังเกตหลายประการ เช่น ความคุ้มค่าของการจัดซื้อ ความถูกต้องของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง และการปฏิบัติตามกฎหมาย

การตรวจสอบในลพบุรีครั้งนี้ครอบคลุมการใช้จ่ายเงินในปีงบประมาณ 2568 โดยมีการประเมินว่าการจัดซื้อจัดจ้างมีความคุ้มค่าเพียงใด ป.ป.ช. จะนำประเด็นต่างๆ ไปวิเคราะห์เพื่อเสนอมาตรการที่เหมาะสม นอกจากนี้ ป.ป.ช. ยังได้สอบถามเจ้าหน้าที่ว่าจะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบหรือนำเงินไปใช้ประโยชน์อื่นหรือไม่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการบริหารของอบจ.

ในการประเมินความคุ้มค่า กรมบัญชีกลางจะพิจารณาเกณฑ์ที่ใช้ในการจัดซื้อจัดจ้าง ขณะที่ ป.ป.ช. จะตรวจสอบว่ามีการสมยอมราคาหรือราคาแพงไปหรือไม่ ความคุ้มค่าจะประกอบด้วยการปฏิบัติตามกฎหมายการจัดซื้อจัดจ้างและกฎหมายว่าด้วยการผิดการเสนอราคา ซึ่งอยู่ในอำนาจของ ป.ป.ช.

นายสุรพงษ์ กล่าวว่าเมื่อถูกถามถึงราคาเครื่องออกกำลังกายเครื่องละ 2-3 แสนบาท แต่มีผู้ใช้งานประมาณ 20 คนต่อปี เรื่องนี้จำเป็นต้องกลับไปวิเคราะห์เพิ่มเติม ทีมงานป้องกันและสืบสวนของสำนักงาน ป.ป.ช. จะพิจารณาว่าจะมีมาตรการใด และอาจจะเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ แม้ว่าปัจจุบันยังไม่มีเรื่องร้องเรียนเข้ามา

เกี่ยวกับการจัดซื้อ 11 ครั้ง โดย 9 ครั้งเป็นบริษัทเดิม นายสุรพงษ์ชี้ว่าเป็นบริษัทเดียวที่มีการเสนอราคาติดต่อกันหลายครั้ง ซึ่งถือเป็นข้อสังเกตที่ ป.ป.ช. จำเป็นต้องพิจารณา หากไม่ฝ่าฝืนกฎหมาย ป.ป.ช. อาจจะมีมาตรการที่นำไปถึงคณะรัฐมนตรีหรือหน่วยงานของรัฐเพื่อให้ระวังในเรื่องการปฏิบัติตามกฎหมาย

นายสุรพงษ์ย้ำว่ามาตรการเชิงรุกเป็นมาตรการที่ทำให้หน่วยอนุมัติมีความระมัดระวังในการใช้จ่ายงบประมาณให้คุ้มค่าและได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งมาตรการที่จะทำให้การใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินมีประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน อย่างไรก็ตาม จากการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ อบจ. มีการอ้างว่ามีการใช้วัสดุอุปกรณ์อย่างคุ้มค่าและใช้ทุกวัน ส่วนข้อมูลนี้จะถูกต้องหรือไม่ก็จำเป็นต้องลงพื้นที่เก็บข้อมูลเพิ่มเติม

อบจ. ลพบุรีอ้างว่ามีการไปสืบราคามาจากเทศบาลลาดสวาย จังหวัดปทุมธานี ป.ป.ช. จะขยายผลการตรวจสอบไปยังพื้นที่นั้นด้วย หากพบความผิดปกติในพื้นที่หนึ่ง ป.ป.ช. จะมีการสแกนแบบ 360 องศาทั่วประเทศในทุกมิติ พร้อมเฝ้าระวังงบประมาณสูงสุด โดยในพื้นที่ส่วนกลางจะพิจารณางบประมาณ 500 ล้านบาท ขณะที่พื้นที่ต่างจังหวัดจะพิจารณางบประมาณ 100 ล้านบาทขึ้นไป หรืองบประมาณที่มีความเสี่ยง

การตรวจสอบบริษัทที่มีการเสนอราคาและได้รับเลือกก็เป็นอีกหนึ่งวิธีการของ ป.ป.ช. หากไม่มีพยานหลักฐานเพียงพอถึงกระบวนการ อาจจะไม่ไปถึงการดำเนินคดี แต่กระบวนการทางปกครองหรือเรื่องการใช้เงินของรัฐอาจจะต้องมีการหามาตรการต่างๆ

นายสุรพงษ์กล่าวว่า ป.ป.ช. มีเกณฑ์พิจารณาสำหรับการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายในวงเงินงบประมาณที่สูง แค่มองก็สามารถระบุจุดอ่อนได้ ซึ่งการออกแบบ วัสดุอุปกรณ์ และความคุ้มค่าของราคา สามารถเปรียบเทียบได้จากต้นทุนการผลิต ป.ป.ช. จะต้องมองจากสองมุมและรับฟังความคิดเห็นจากอบจ. ด้วย

ป.ป.ช. คำนึงถึงความคุ้มค่าของประโยชน์รัฐและมาตรการป้องกันการทุจริตของเจ้าหน้าที่รัฐ จากการสังเกต ป.ป.ช. มีมุมมองอยู่แล้ว สำหรับการจัดซื้อจัดจ้างรอบใหม่ในปีงบประมาณต่อไป ป.ป.ช. มีแนวทางอยู่แล้ว แต่ขอพูดคุยรายละเอียดเพิ่มเติม เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีเรื่องร้องเรียน จึงต้องให้เกียรติการใช้ดุลยพินิจและอำนาจหน้าที่ของอบจ. ในการจัดซื้อจัดจ้างด้วย