เด็กวัย 2 ขวบ ถ่ายพยาธิไส้เดือนออกมาทางปาก เปิดสาเหตุและวิธีป้องกัน

แพทย์เผยเคสผู้ป่วยเด็กเพียง 2 ขวบ ที่มาโรงพยาบาลด้วยอาการอาเจียนมากกว่า 10 ครั้ง พร้อมท้องเสีย หน้าซีด และเพลีย ระหว่างการรักษาด้วยน้ำเกลือ เด็กคนนี้ได้อาเจียนออกมาพยาธิไส้เดือนยาวประมาณ 15 เซนติเมตรถึง 2 ตัว

จากการวิเคราะห์ลักษณะ พยาธิที่พบน่าจะเป็นไส้เดือนชนิด Ascaris lumbricoides ซึ่งปกติอาศัยอยู่ในลำไส้เล็ก อย่างไรก็ตาม เมื่อร่างกายมีไข้ ป่วยหนัก หรือได้รับยาบางชนิด พยาธิอาจเคลื่อนที่ผิดปกติและเดินทางย้อนกลับผ่านกระเพาะอาหาร หลอดอาหาร จนออกมาทางปาก

ในเด็กที่ติดพยาธิจำนวนมาก โอกาสเกิดสถานการณ์นี้จะสูงขึ้น เพราะการอาเจียนและการหดตัวของกระเพาะอาหารจะกระตุ้นให้พยาธิเคลื่อนตัวขึ้นมา ความจริงที่ว่าพบพยาธิมากกว่า 1 ตัวบ่งชี้ว่าลำไส้ของเด็กคนนี้มีพยาธิจำนวนมากอีกตัวในปัจจุบัน

พยาธิตัวที่เห็นยาวประมาณ 15 เซนติเมตรเป็นตัวเต็มวัยแล้ว ซึ่งหมายความว่าติดเชื้อมาพักใหญ่ แพทย์จะรอจนกว่าอาการของผู้ป่วยคงที่ก่อน จึงจะให้ยาถ่ายพยาธิ เช่น อัลเบนดาโซล พร้อมติดตามภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น เช่น ลำไส้อุดตัน หรือพยาธิเคลื่อนเข้าท่อน้ำดี ซึ่งมักพบในผู้ที่มีการติดเชื้อในระดับรุนแรง

พยาธิไส้เดือนไม่แพร่กระจายจากคนสู่คนโดยตรง แต่ติดต่อผ่านการกลืนไข่พยาธิที่ปนเปื้อนมากับดิน น้ำ อาหาร หรือมือที่ไม่สะอาด ไข่พยาธิออกมากับอุจจาระของผู้ติดเชื้อ และต้องใช้เวลาประมาณ 2 ถึง 4 สัปดาห์ในดินจึงจะสามารถก่อโรคได้ เมื่อกลืนไข่เข้าไป ตัวอ่อนจะฟักและอพยพผ่านตับและปอด ก่อนกลับมาเจริญเป็นตัวเต็มวัยในลำไส้เล็ก

การป้องกันพยาธิไส้เดือนเริ่มต้นจากการล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทานอาหาร ล้างผักและผลไม้ให้ทั่วถึง และใช้ส้วมที่ถูกสุขลักษณะ ในพื้นที่เสี่ยง การถ่ายพยาธิตามคำแนะนำของแพทย์ก็เป็นส่วนสำคัญของการป้องกันโรคชนิดนี้